بیشه‌ی گرم

هنر ترجمه

تاریخ: سوم بهمن ماه 1403

فرشاد قدیری

ترجمه، کسب و کاری است که همیشه مورد نیاز بوده و دقت بالایی را طلب می‌کند اما این در حالی است که تقریباً هیچ زبانی در دنیای امروز بدون پویایی نیست. تمام زبان‌های دنیا دارند تغییر می‌کنند و با توجه به ارتباطات و فناوری‌های نوین، در حال رشد هستند تا مردم بتوانند منظورشان را بهتر و دقیق‌تر منتقل نمایند. بنابراین برای مترجمین هم چاره‌ای باقی نمی‌ماند که همواره در حال رشد باشند و خود را با تغییرات نوین هماهنگ سازند.

چه بصورت دورکاری و چه کسانی که در شرکت‌ها و مؤسسات مشغول کار ترجمه هستند، باید موارد زیر را همیشه در نظر داشته باشند تا بقول معروف از دنیا عقب نمانند:

– خواندن متون

یکی از مهمترین راه‌هایی که می‌توانید از خود یک مترجم فوق‌العاده بسازید این است که تا جاییکه امکان دارد، مطالعه کنید، در هر دو زبان مبدأ و مقصد. چنانچه بخواهید جملات و متونی که می‌نویسید به دل مخاطب بشیند، باید دایره‌ی لغات و اصطلاحات‌تان بسیار وسیع باشد. تا می‌توانید یاد بگیرید و یادگیری به این معنی است که در هر دو زبان، حسابی مطالعه و پژوهش کرده باشید.

یک لغتنامه (Dictionary)، چه آنلاین و چه یک کتاب مرجع، بهترین دوست شماست. در هر فرصتی، لغت یا اصطلاحی را از یک جمله بر روی دفترچه یادداشت‌تان بنویسید و سپس معنی و مثالی از آن را نیز اضافه نمایید. در طی چند روز آن را برای هزارمین بار مطالعه کنید!

هرچقدر که می‌توانید کتاب بخوانید، بویژه از نویسندگان و مترجم‌هایی که زیبا و روان می‌نویسند. ادبیات کهن، شعر، متون مجلات و روزنامه‌های آنلاین و غیره را فراموش نفرمایید زیرا معمولاً اینگونه متن‌ها می‌توانند دایره‌ی لغات و اصطلاحات شما را بسیار بالا ببرند. همچنین کتاب‌های امروزی می‌توانند به شما نشان دهند که مخاطب امروزی چه نوع جملات و اصطلاحاتی را می‌پسندد و از طرفی همیشه شما را بروز و باخبر از موارد مهم نگه می‌دارند.

– صحبت

سعی کنید تا نوع حرف زدن امروزی را، هم در زبان مبدأ و هم مقصد، بخوبی یاد بگیرید. مردم از چه لغات و اصطلاحاتی بیشتر استفاده می‌کنند و کدام کلمات و صنایع ادبی دیگر در صحبت‌ها بکار گرفته نمی‌شود یا کمرنگ شده است؟ بی‌شک یکی از بهترین راه‌های یادگیری زبان، صحبت با افرادی است که به همان زبان حرف می‌زنند. سعی کنید تا در گروه‌هایی بصورت آنلاین یا در شبکه‌های اجتماعی عضو شده و دائم در معرض نوع بیان آنها قرار بگیرید.

– افزایش دانش

در هر زمینه‌ای که کار می‌کنید، (داستان، رشد شخصیت، مهارت‌های زندگی، کارآفرینی و فروش، عرفان، متون ورزشی، سلامت و بهداشت، گلکاری، اخبار سیاسی، اخبار اجتماعی، متون ادبی، شعر، لباس و مُد، دکوراسیون منزل، زندگی جانوران و …) باید دانش خود را تا جاییکه می‌توانید افزایش دهید. اگر آدم بی‌سوادی در حوزه‌ی کاری خود باشید، شک نکنید که مخاطب بلافاصله متوجه شده و دیگر آثار شما را دنبال نمی‌کند، چه در شبکه‌های اجتماعی فعال بوده و چه کتاب به چاپ رسانده باشید.

یادتان باشد که بعنوان مترجم، تنها نام شماست که به یاد مخاطب می‌ماند، چه به نیکی و چه به افتضاحی!

– ترجمه از زبان خود به زبان دوم‌تان

این هم از دیگر راه‌هایی است که می‌تواند زبان شما را تقویت کند. چنانچه از ترجمه‌ی خود به زبان دوم‌تان مطمئن نیستید، می‌توانید از برخی سایت‌ها مانند ترجمه‌ی گوگل و یا سایت Grammarly.com بهره بگیرید. همچنین می‌توانید از دوستان خارجی که آنلاین پیدا می‌کنید هم کمک بخواهید. اینکار باعث می‌شود تا در مورد زبان دوم‌تان دست به پژوهش بزنید تا بهترین لغات و اصطلاحات را برای معنی روان‌تر پیدا کنید و این یعنی یاد گرفتنِ هرچه بهتر زبان دوم!

– نرم‌افزارهای مترجم

بیشتر این نرم‌افزارها و سایت‌های ترجمه نمی‌توانند ترجمه‌ی روان و دلنشینی را ارائه دهند و برای چاپ کتاب و سایت اینترنتی شما مناسب نیستند اما برای درک معنی جملات خارجی می‌توانند تا حد زیادی به شما کمک کنند. سایت‌هایی مانند مترجم گوگل اغلب از یک کلمه، چند معنی را به شما پیشنهاد می‌دهد و همچنین می‌تواند برای ترجمه‌ی جملات، نزدیک به معنی اصلی را به شما ارائه دهد. البته باید حواس‌تان باشد که این نوع نرم‌افزارها و سایت‌های اینترنتی ”کمک‌دست“ شما هستند، نه مترجم! مترجم، شما هستید!

در آخر:

هر از گاهی سری به سایت‌هایی بزنید که در مورد ترجمه و مترجمِ خوب، مقالاتی را ارائه می‌دهند و آخرین روش‌ها و دستاوردها را مطالعه نمایید؛ روش‌های نوین یادگیری زبان، نوع ترجمه‌های امروزی، نرم‌افزارهای بروز شده، اصطلاحات جدید و غیره.

همچنین یادتان باشد که شما بعنوان مترجم، باید نویسنده‌ی خوبی در زبان مادری‌تان هم باشید. بنابراین حتماً در سایت‌ها و گروه‌های ادبی نیز عضو شوید. در دُورهمی‌های کتابخوانی شرکت فعال داشته باشید، بویژه کتاب‌هایی که در مورد زمینه‌ی کاری خودتان هستند.

مترجم خوب بودن، هنر است، و هنر پایان ندارد! شما هرگز به ”بهترین“ نسخه‌ی یک مترجم تبدیل نخواهید شد! زیرا هنر هرگز نقطه‌ی پایانی ندارد. شما باید، بعنوان یک مترجم، تا آخر عمر در حال پیشرفت و ”بهتر شدن“ باشید.

کامیاب و شادکام باشید